EEG u dzieci – jak przebiega badanie i jakie są jego zastosowania?

EEG u dzieci to bezbolesne i nieinwazyjne badanie, które w 20–60 minut ocenia pracę mózgu, pomagając wykryć padaczkę, zaburzenia snu, opóźnienia rozwojowe czy przyczyny bólów głowy. Elektrody umieszczone na skórze głowy rejestrują aktywność bioelektryczną, a wynik interpretuje neurolog dziecięcy. Poniżej znajdziesz przebieg krok po kroku, wskazania oraz praktyczne wskazówki dla rodziców.

Przeczytaj również: Depilacja laserowa a tatuaże - czy można przeprowadzić zabieg na obszarze z tatuażem?

Na czym polega EEG u dzieci i kiedy lekarz je zleca?

Elektroencefalografia (EEG) rejestruje fale mózgowe za pomocą czepka z elektrodami przyklejanymi do skóry głowy. Badanie jest całkowicie bezbolesne i nieinwazyjne – nie ma nakłuć ani promieniowania. Sprzęt jedynie odczytuje sygnały elektryczne, nie „pobudza” mózgu.

Przeczytaj również: Narożnik Voss – połączenie elegancji i funkcjonalności w jednym meblu

EEG zaleca się przy: podejrzeniu padaczki (napady, drgawki, „zawieszanie się”), zaburzeniach snu (narkolepsja, parasomnie), opóźnieniu rozwoju (mowy, motoryki, ASD), bólu głowy i urazach, a także zaburzeniach zachowania (nagłe spadki koncentracji, epizody dezorientacji). Gdy objawy są napadowe lub niejednoznaczne, EEG pomaga potwierdzić lub wykluczyć tło neurologiczne.

Przeczytaj również: Jakie metody diagnostyczne stosują trycholodzy w Poznaniu?

Jak przebiega badanie – krok po kroku

1) Rejestracja i rozmowa: technik zbiera krótki wywiad (objawy, leki, pora snu). 2) Przygotowanie skóry głowy: delikatne odtłuszczenie punktów kontaktu. 3) Założenie czepka z elektrodami: elektrody mocuje się żelem przewodzącym. 4) Rejestracja spoczynkowa: dziecko spokojnie siedzi lub leży, oczy naprzemiennie otwarte i zamknięte. 5) Próby aktywacyjne: u starszych dzieci zwykle wykonuje się hiperwentylację (głębokie oddychanie przez 2–3 min) i fotostymulację (migające światło); u maluchów próby ogranicza się lub pomija. 6) Zakończenie i oczyszczenie skóry. Całość trwa typowo 20–60 minut.

EEG we śnie wykonuje się często u niemowląt i małych dzieci – naturalny sen minimalizuje ruch i artefakty. U dzieci starszych badanie przebiega w czuwaniu. W obu przypadkach obecność rodzica pomaga utrzymać komfort i współpracę.

Przygotowanie dziecka – proste zasady, które robią różnicę

• Umyj głowę dziecka dzień przed badaniem; nie stosuj lakieru, olejków ani odżywek na skórę. • Zadbaj o sen – niewyspane dziecko łatwiej zaśnie podczas EEG, ale skrajne niewyspanie może utrudnić współpracę. • Leki – podawaj jak zwykle, chyba że lekarz zaleci inaczej. • Zjedz lekki posiłek 1–2 h przed; unikaj napojów energetyzujących i dużej ilości cukru. • Zabierz ulubioną zabawkę/kocyk; u niemowląt przygotuj butelkę lub karmienie tuż przed rejestracją snu.

W gabinecie wyjaśnij dziecku, że „zakładamy specjalną czapkę astronauty, która słucha myśli jak radio, ale nic nie czuje”. Krótkie, spokojne komunikaty i stała obecność rodzica zmniejszają stres.

Bezpieczeństwo i komfort – co warto wiedzieć?

EEG jest bardzo bezpieczne. Nie ma promieniowania, a przeciwwskazania są rzadkie (np. świeże rany skóry głowy). Dziecko może swobodnie oddychać, a elektrody niczego nie „wstrzykują” ani nie „przesyłają”. W razie niepokoju personel może przerwać badanie i wznowić po uspokojeniu. Rodzic może asystować przez cały czas – trzymać za rękę, czytać książkę, kołysać w trakcie usypiania.

Po badaniu dziecko wraca do zwykłej aktywności. Sporadycznie skóra może być lekko zaczerwieniona w miejscach elektrod – ustępuje samoistnie po umyciu.

Co pokazuje EEG i jak lekarz interpretuje wynik?

Rekord EEG zawiera fale o różnej częstotliwości i amplitudzie. Neurolog dziecięcy ocenia symetrię zapisu, tło czynności podstawowej oraz ewentualne wyładowania napadowe (iglice, fale ostre), które sugerują skłonność do napadów. Analiza obejmuje odcinki w czuwaniu, śnie, a także reakcje na próby aktywacyjne. Wynik opisowy może wskazać: zapis prawidłowy, zmiany uogólnione lub ogniskowe, pobudliwość napadową, artefakty ruchowe.

Warto pamiętać: prawidłowe EEG nie wyklucza całkowicie padaczki, a zapis nieprawidłowy nie zawsze oznacza chorobę. Dlatego EEG interpretuje się zawsze w kontekście objawów, badania neurologicznego i – w razie potrzeby – innych testów (np. MRI).

Zastosowania EEG u dzieci – praktyczne przykłady

Padaczka: różnicowanie typów napadów (uogólnione, ogniskowe), planowanie leczenia i monitorowanie skuteczności terapii. Zaburzenia snu: identyfikacja nocnych wyładowań, ocena parasomnii. Opóźnienia rozwojowe i ASD: poszukiwanie nieprawidłowej aktywności, która może korelować z regresami lub epizodami „wyłączania się”. Urazy i bóle głowy: ocena czynności bioelektrycznej po wstrząśnieniu mózgu, różnicowanie migreny z napadami. Zaburzenia zachowania i koncentracji: wykluczanie tła napadowego w epizodach nagłych „zatrzymań” aktywności.

Badanie można powtarzać, by ocenić dynamikę zmian, np. po włączeniu leków, w okresie wzrostu lub przy nowych objawach. Dzięki temu EEG stanowi uniwersalne narzędzie diagnostyczne od niemowlęctwa po wiek nastoletni.

EEG we śnie a EEG w czuwaniu – które wybrać?

U niemowląt i przedszkolaków łatwiej uzyskać dobrej jakości zapis podczas naturalnego snu. Sen ujawnia też niektóre formy aktywności napadowej, niewidoczne w czuwaniu. U dzieci szkolnych najczęściej wystarcza rejestracja w czuwaniu z próbami aktywacyjnymi. Wybór wariantu zależy od wieku, objawów i zaleceń neurologa.

Jeśli epizody występują głównie nocą lub tuż po zaśnięciu, lekarz częściej zleci EEG we śnie. Gdy objawy pojawiają się w dzień (np. krótkie „zamyślenia”), zasadne bywa czuwanie z hiperwentylacją i fotostymulacją.

Kiedy i gdzie wykonać EEG dziecka?

EEG warto wykonać niezwłocznie, gdy pojawią się napady, utraty przytomności, nagłe epizody „zawieszenia” lub nietypowe drgania. Szybka diagnostyka przyspiesza dobór leczenia i poprawia rokowanie. Badanie jest dostępne także lokalnie – sprawdź terminy na stronie: Badanie EEG dzieci w Kielcach.

Przy umawianiu wizyty zapytaj o: możliwość obecności rodzica, konieczność snu, ewentualne modyfikacje leków, czas oczekiwania na opis i formę przekazania wyniku (wydruk, plik cyfrowy).

Najczęstsze pytania rodziców – krótkie odpowiedzi

• Czy to boli? – Nie, EEG jest bezbolesne. Dziecko może odczuć tylko chłód żelu.
• Jak długo trwa? – Zwykle 20–60 minut, zależnie od wieku i potrzebnych prób.
• Czy trzeba odstawić leki? – Tylko jeśli zaleci to lekarz prowadzący.
• Czy EEG jest bezpieczne dla niemowląt? – Tak, badanie jest bardzo bezpieczne i wykonywane nawet u najmłodszych.
• Kto opisuje wynik? – Neurolog dziecięcy w oparciu o obraz kliniczny i zapis EEG.